TƯ DUY PHẢN BIỆN là gì mà quan trọng đến như thế

“Nếu cho tôi 6 giờ để chặt một cái cây, tôi sẽ dành 4 tiếng để mài rìu”. – Abraham Lincoln, vị tổng thống thứ 16 của Mỹ Abraham Lincoln.

Đây là ý nghĩa của việc rèn luyện Tư duy phản biện, môn khoa học – học cách suy nghĩ.

Nhưng theo bạn, có bao nhiêu người thật sự biết cách mài rìu…

Và có bao nhiêu người thật sự can đảm dành ra 4 tiếng (chiếm 67% thời gian) chỉ để mài chiếc rùi mà thôi…

Theo bạn có bao nhiêu lượt tìm kiếm từ khóa “Tư duy phản biện” trong 1 tháng trên Google?

Con số trung bình chỉ 5.600 lượt tìm kiếm.

Nhưng…

Bạn có biết kết quả tìm kiếm trả về cho từ khóa “Tư duy phản biện” trên Google là bao nhiêu không?

Con số đó là…

hơn 11.3000.000 kết quả tìm kiếm được Google trả về

Ồ lớn nhỉ, nhưng con số này mang ý nghĩa gì?

Với hơn 13 triệu kết quả trả về, nghĩa là đã có hơn 13 triệu bài viết luận bàn về chủ đề này, cũng có nghĩa là cái kỹ năng tư duy này hiện đang rất được quan tâm tại Việt Nam.

Ok, nhưng tại sao lại được quan tâm nhiều đến như thế?

Bởi vì…

Đây là một kỹ năng đặc biệt không phải ai cũng có được.

Đương nhiên rồi, đây là một kỹ năng suy nghĩ cao cấp mà cần phải rèn luyện mỗi ngày, mục đích rèn luyện là để cải thiện chất lượng tư duy của chúng ta.

Nghe cũng hơi lạ nhỉ ?

Suy nghĩ mà cũng cần phải học à, tôi đây từ nhỏ đã biết tư duy rồi cơ mà.

Ông ghẹo tôi chứ gì ?

Không ghẹo đâu bạn.

Đúng là…

Bạn và mình đã biết tư duy từ lúc nhỏ rồi, nhưng làm sao để suy nghĩ có chất lượng, suy nghĩ rõ ràng, suy nghĩ mạch lạc thì không được dạy.

Vì thế, chúng mình phải rèn luyện nó thôi.

Tư duy phản biện không giống như những kỹ năng thông thường khác như là: kỹ năng học tập, giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình… vân vân và mây mây.

Nói như vậy không có nghĩa là những kỹ năng này không quan trọng, bị đánh giá thấp đâu nha.

Nhưng so với kỹ năng Tư duy phản biện (có thể hiểu theo cách khác là học cách suy nghĩ) thì phương pháp luyện tập kỹ năng khác tương đối dễ.

Để so sánh thì mình ví dụ như quá trình học võ của các đại cao thủ võ lâm trong phim chưởng, để bạn dễ hiểu nha…

Tư duy phản biện được ví như Cửu Dương Thần Công, một loại nội công không dùng để đánh mà giúp người tập gia tăng sức mạnh nội lực, tăng tốc thời gian học các loại võ công khác.

Rồi chúng ta có: kim cang chưởng, lục mạch thần kiếm, độc cô cửu kiếm… vân vân… thì mình ví nó như các loại kỹ năng khác.

Chưa hết nha,

Tư duy phản biện là kỹ năng quan trọng số 4 trong số 10 kỹ năng hàng đầu cần có của người đi làm vào năm 2025.

theo nghiên cứu của World Economic Forum, 2020 (Nguồn).

Bây giờ chắc bạn cũng đã hiểu rõ tầm quan trọng của nó rồi phải không?

Ừ, có thể là bạn vẫn còn mơ hồ.

OK, không sao. Đọc tiếp nhé.

Tại sao phải rèn luyện kỹ năng Tư duy phản biện

Bạn có thấy…

Ai mà có quan điểm cá nhân rõ ràng thường sẽ được đánh giá cao trong tập thể không ?

Vậy nó từ đâu ra ?

Chắc chắn rồi, Tư duy phản biện là một công cụ hữu ích để giúp phát triển điều này.

Chưa hết đâu…

Trong thời đại số 4.0 hiện tại.

Bạn có đồng ý với mình rằng…

Ngày nay, thông tin thật giả, lẫn lộn nằm rải rác khắp nơi trên internet, và nó mang đến thiệt hại cho chúng ta một cách vô thức mà chính chúng ta cũng không hề hay biết.

Bạn và mình dễ bị người khác thao túng đầu óc, nghĩa là chúng mình tiếp thu thông tin một cách rất hời hợt, mà không biết cách phân tích vấn đề, suy nghĩ về nó.

Dẫn đến kết quả…

Chúng mình có những quyết định sai và hành động không đúng.

Bạn và mình có những suy nghĩ rất hay trong đầu, nhưng khi muốn nói ra thì không biết phải nói như thế nào, không biết phải nói từ đâu.

Bạn và mình nói chuyện theo cách không logic, không rõ ràng và không rành mạch.

Đang nói ý này thì tự nhiên bay qua nói ý khác, làm người nghe không hiểu mình đang muốn nói về cái gì !!!

Và còn nhiều lỗi trong giao tiếp, suy nghĩ, trình bày, đặt vấn đề và giải quyết vấn đề nữa….

Cũng thật may, Tư duy phản biện là kỹ năng sẽ giúp chúng mình tinh chỉnh những lỗi này.

Tư duy phản biện là gì

1. Khái niệm Tư duy phản biện

Bạn biết không?

Lại hỏi nữa à.

Ừ, thông tin này quan trọng đối với anh em mình nha.

Chú ý nè….

Môn khoa học Tư duy phản biện hay còn được gọi là Critical Thinking là một chủ đề đã được đem ra tranh luận từ thời đại của các triết gia lớn như Plato, Socrate từ hơn 2,500 năm trước.

Ồ, thật là ấn tượng.

Vậy thì nó là gì nhỉ ?

Theo Wikipedia tiếng Việt:

Tư duy phản biện hay tư duy phân tích là một quá trình tư duy biện chứng gồm phân tích và đánh giá một thông tin đã có theo các cách nhìn khác cho vấn đề đã đặt ra nhằm làm sáng tỏ và khẳng định lại tính chính xác của vấn đề. Lập luận phản biện phải rõ ràng, logic, đầy đủ bằng chứng, tỉ mỉ và công tâm.

Theo The National Council for Excellence in Critical Thinking, 1987:

Tư duy phản biện là quá trình rèn luyện trí tuệ một cách có kỷ luật. Từ đó, hình thành ra những khái niệm, hướng phân tích, tổng hợp và đánh giá thông tin đã thu thập được từ những quan sát, kinh nghiệm cá nhân để hướng dẫn cho hành động và niềm tin của bản thân.

Theo TS. Jennifer Moon – Tác giả cuốn sách Critical Thinking An Exploration of Theory and Practice:

Tư duy phản biện là khả năng đánh giá, suy xét vấn đề theo nhiều chiều, nhiều khía cạnh khác nhau một cách logic và sáng tạo.

Theo Richard Paul và Linda Elder – Đồng tác giả cuốn sách Critical Thinking Concepts & Tools đã bán hơn 1.000.000 bản trên toàn cầu:

Tư duy phản biện là nghệ thuật phân tích và đánh giá tư duy với định hướng cải tiến nó.

Theo TS. Vũ Thế Dũng – CEO Thinking School, Nguyên phó hiệu trưởng Đại học Bách Khoa Tp.HCM.

Theo Nguyễn Phi Vân – Tác giả sách, Franchise Expert, Entrepreneur & Angel Investor – Chuyên gia nhượng quyền, Doanh nhân & Nhà đầu tư thiên thần:

Tư duy phản biện là khả năng, diễn giải, xác định, đánh giá, phân tích, mô tả & tự điều chỉnh.

Theo TS. Nguyễn Phương Chi – Blogger The Present Writer, Tiến sĩ Giáo dục, chuyên về chính sách, lãnh đạo, và giáo dục so sánh tại Mỹ:

Tư duy phản biện là tư duy luôn đặt ra những câu hỏi.

Đọc qua hết các phát biểu trên, bạn có đồng ý với mình:

Ủa, mỗi người lại có mỗi phát biểu khác nhau vậy. Ủa, thế thì, đâu mới là phát biểu đúng ???

Tuy là Tư duy phản biện chưa có sự thống nhất chung, nhưng bạn có thấy ?

Mọi phát biểu đều quy nạp về khả năng suy nghĩ rõ ràng, mạch lạc, tư duy có hệ thống, có cấu trúc và nhìn nhận vấn đề ở góc nhìn đa chiều.

Trong những phát biểu trên, mình thích nhất là phát biểu của TS. Vũ Thế Dũng – CEO Thinking School.

Bởi vì…

Phát biểu này phản ánh được khái niệm của tư duy phản biện:

Còn bạn thích phát biểu nào ?

Nếu không lựa chọn được, bạn có thể chọn giống mình nhé..

2. Tư duy phản biện không phải là gì?

A hèm, khi nhắc đến Tư duy phản biện, nhiều bạn thường lầm tưởng là phê phán, chỉ trích và tranh cãi.

Điều này có thật sự đúng không?

Bản thân mình cũng đã từng nghĩ như vậy.

Bây giờ thì chúng mình hãy quay về định nghĩa Tư duy phản biện của TS. Vũ Thế Dũng để chúng ta hiểu rõ hơn nhé.

Các từ cần chú ý:

• Tập trung vào vấn đề chính.
• Tìm ra nhiều góc nhìn khách nhau.
• Đánh giá vấn đề một cách khách quan.

Như vậy, Tư duy phản biện không phải là chỉ trích, tranh cãi một cách thiếu bằng chứng.

Mà chúng mình sẽ tập trung tư duy vào vấn đề chính, để tìm ra nhiều góc nhìn khác nhau một cách khách quan.

Mình lấy ví dụ về đồ ăn nhanh Fast Food là bạn sẽ hiểu ngay:

Theo bạn, fast food đồ ăn nhanh thì cái nào là chính. Food là chính hay Fast là chính?

Đương nhiên là Food rồi, nhưng Fast lại là yếu tố quyết định.

Khách hàng đến với Fast Food, thì họ cần gì?

Họ cần một bữa ăn nhanh và tiện lợi trên đường đi làm. Vì vậy, sự cải tiến và tập trung ở đây là nhắm vào phần Fast – nhanh, tiện lợi.

Do đó, bạn thấy, các cửa hàng Fast Food những tính năng như delivery, drive through, gia tăng số lượng cửa hàng ở khắp nơi.

Bạn thấy rằng, các món ăn ở cửa hàng không phải thuộc loại cực ngon như các nhà hàng đặc sản, bởi vì đó không phải là đặc sản của họ.

Mà vấn đề chính họ muốn tập trung và là đặc sản của họ là TIỆN LỢI và NHANH.

Đến đây thì bạn đã hiểu rồi đúng không, và…

Tư duy phản biện cũng không phải là trở thành thánh soi.

Thánh soi thì không đi vào vấn đề chính mà chỉ đi tìm lỗi của người khác mà thôi.

Chẳng hạn, khi bạn đọc một bài báo viết về chủ đề nữ quyền. Bạn không tập trung vào phản biện chủ đề nữ quyền để giúp làm sáng tỏ, mở rộng thêm hiểu biết về chủ đề này.

Ngược lại, bạn đi đặt câu hỏi về bình đẳng nam, nữ thì đây không phải Tư duy phản biện rồi. Tại sao ?

Bởi vì bạn đã không tập trung vào vấn đề chính là chủ đề nữ quyền. Dùng Tư duy phản biện là giúp chúng ta luôn tập trung vào chủ đề chính đang được trao đổi.

Bạn hãy luôn nhớ câu khẩu huyết này nha.

Như vậy, khi bạn muốn phản biện một chủ đề nào đó để làm rõ và gia tăng sự hiểu biết, góc nhìn của bản thân, thì bạn đặt ra cho bản thân mình một câu hỏi….

Chủ đề chính cần phản biện ở đây là gì?

Nếu chúng ta không làm rõ cùng nhau, thì tốt nhất chúng ta không phản biện, vì lúc đó sẽ trở thành tranh cãi hay cãi cùn rồi đó.

OK, như vậy…

3. Rèn luyện Tư duy phản biện sẽ giúp chúng mình

• Phát triển khả năng tư duy một cách cởi mởi với cái mới. Chấp nhận rằng, không phải cái gì cũng sẽ diễn ra theo ý muốn của mình.
  • Đồng ý.
• Phát triển khả năng suy nghĩ, nói, viết có cấu trúc và lập luận rõ ràng đi kèm với ví dụ, giúp chúng minh luôn tập trung vào vấn đề chính.
• Phát triển khả năng giao tiếp mạch lạc để có thể nói những gì mình hiểu và giúp người khác hiểu những gì mình nói.
• Phát triển khả năng nhìn nhận sự vật, sự việc ở nhiều góc nhìn đa dạng khác nhau.
  • Đồng ý luôn.
• Phát triển khả năng đặt ra những câu hỏi quan trọng và cốt lõi để làm sáng tỏ vấn đề.
• Phát triển khả năng thu thập, sàng lọc, phân tích và nhận diện các thông tin thật giả, lẫn lộn đang ngập tràn trên các phương tiện truyền thông.
• Phát triển khả năng nhìn nhận và phân tích vần đề có chiều sâu và rộng.
  • Hoàn toàn đồng ý.
• Phát triển khả năng tự kiểm chứng các niềm tin của đám đông bằng các thông tin và dữ liệu được thu thập đầy đủ.
  • Ví dụ 1: Ai cũng nói Made in China là đồ dỏm. Điều này có hoàn toàn đúng không?
  • Ví dụ 2: Người già thì sợ chết, người trẻ thì không. Điều này có hoàn toàn đúng không?
• Phát triển khả năng sử dụng góp ý của người khác để nhìn nhận bản thân một cách khách quan.
• Phát triển khả năng sinh ra nhiều ý tưởng mới lạ, thúc đẩy khả năng sáng tạo.
  • Thích đó.
• Phá bỏ rào cản của suy nghĩ: Tôi là người luôn đúng. Nếu bạn khác có ý kiến là bạn đó sai.
• Có chủ kiến của cá nhân, không bị a dua theo ý kiến của số đông, không bị đám đông thao túng đầu óc.
  • Ok, hay.

Bao nhiêu đó thành quả đã đủ làm bạn say mê cái môn Tư duy phản biện này chưa ?

Nếu chưa thì đọc tiếp nha.

Có phải lúc nào cũng dùng Tư duy phản biện để phân tích

Bạn có nhớ mục tiêu và định nghĩa của Tư duy phản biện là gì không?

Ok, chúng mình cùng ôn lại nhé.

Mục tiêu của Tư duy phản biện là giúp chúng mình cải thiện chất lượng tư duy và chất lượng cuộc sống.

Định nghĩa theo TS. Nguyễn Thế Vũ là…

… tập trung vào vấn đề chính …

Trong cuộc sống của mỗi người, chắc chắn sẽ có một hay vài vấn đề chính mà chúng ta cần giải pháp và cần quyết định chính xác nhất, đúng không nào ?

Lúc này, chúng ta sẽ dùng nó để tự phản biện hoặc tranh biện với người khác để mở rộng thêm nhiều góc nhìn, có thêm nhiều giải pháp cho vấn đề chính trong cuộc sống của mình.

Chúng ta có cần phản biện việc có nên đánh răng buổi sáng, hôm nay đi chợ mua gì, tối nay xem phim gì không ?

Chắc chắn là KHÔNG rồi đúng không ?

Bởi vì đây chỉ là những việc đơn giản trong cuộc sống hằng ngày mà thôi.

Tuy nhiên, hãy nhớ lại mục tiêu của Tư duy phản biện là gì ?

Là phát triển chất lượng tư duy và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Bạn có đồng ý là…

Tư duy phản biện không phải là kỹ năng chúng ta có thể sỡ hữu nó trong 1,2 ngày. Mà nó là quá trình rèn luyện và trau dồi liên tục.

Do vậy, theo mình, nếu có cơ hội thì chúng ta nên sử dụng nó để rèn luyện cho chính mình.

Ví dụ thực tế về Tư duy phản biện

Mình đã có một bài viết đầy đủ và chi tiết chia sẻ về:

• Ví dụ về tư duy phản biện trong công việc.
• Ví dụ về dùng tư duy phản biện để xác định thông tin giả trên internet.
• Áp dụng tư duy phản biện trong học tập.
• Ví dụ về tư duy phản biện áp dụng trong cuộc sống.
• Ví dụng tư duy phản biện trong lớp học

Mời bạn đọc bài viết Những ví dụ về tư duy phản biện: Thật thú vị là bạn sẽ thấy mình trong đó

Khi đọc ví dụ, bạn sẽ thấy được lợi ích và tầm quan trọng của kỹ năng này rõ ràng hơn, cũng như giúp bạn dễ hiểu hơn đó.

Rèn luyện tư duy phản biện, học đi đôi với hành

Chia sẻ chân thành luôn…

Là mình cũng đang áp dụng những cách này để luyện tập tư duy phản biện mỗi ngày.

Giống như tập gym, bạn càng tập nhiều thì cơ bắp bạn càng khỏe.

Tư duy cũng vậy, bạn càng luyện tập mỗi ngày thì tư duy của bạn sẽ càng rõ ràng, rành mạch, suy nghĩ có cấu trúc và ngày càng sắc bén.

Ok, mình đã có bài viết 12 Cách rèn luyện tư duy phản biện bao gồm các phương pháp:

• Tự phản chiếu cá nhân (Self-reflection)
• Chia sẻ, thuyết trình
• Viết note, viết nhật ký, viết ra suy nghĩ trong đầu
• Liên tục bổ sung kiến thức
• Follow những người nổi tiếng
• Học cách đặt câu hỏi
• Luyện tập cách nhận diện vấn đề chính
• Tranh luận
• Học cách thưởng thức các góc nhìn khác nhau
• Rèn luyện tư duy phản biện, đừng chỉ suy nghĩ, hãy thực hành đi
• Rèn luyện tư duy phản biện sẽ không đầy đủ nếu chưa có những điều sau
• Ngoài bạn ra, mọi người đều không có kỹ năng tư duy phản biện

Sách hay về Tư duy phản biện

Hiện nay có rất nhiều đầu sách về Tư duy phản biện, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt cho bạn lựa chọn.

Trong bài viết Đọc sách về tư duy phản biện: 5 cuốn gói đầu giường mình đã liệt kê ra các đầu sách để bạn tiện tham khảo:

Đọc sách chắc chắn là rất cần thiết cho tư duy rồi phải không bạn ?

Khóa học Tư duy phản biện miễn phí và có phí (cluster)

Mình biết khi nói về khóa học thì nhiều bạn sẽ có tư thế “phòng thủ”.

Nhưng theo quan điểm của mình, đầu tư vào việc học là kênh đầu tư hiệu quả và tiết kiệm – đứng thứ 2 sau kênh đọc Sách.

Nhưng là kênh nhanh nhất để vượt qua tình trạng là tấm chiếu mới.

Bạn có đồng ý với quan điểm này không?

Mình cũng biết có nhiều bạn đọc giả trong blog thật sự có chi phí hạn hẹp. Thật sự…

Giá của các khóa học cũng không phải là rẻ.

Tuy vậy, chúng ta có thể lấy được những kiến thức chất lượng hoàn toàn Free từ trên Internet.

Trong bài viết Tổng hợp các khóa học về Tư duy phản biện, mình đã tổng hợp đầy đủ cho bạn những khóa học có tính phí – nếu bạn muốn đầu tư bài bản.

Có cả khóa học, kiến thức miễn phí từ Youtube mà mình chọn lọc được. Tuy miễn phí nhưng mình cam kết với bạn là vô cùng chất lượng.

Vì mình đã bỏ thời gian giúp bạn trải nghiệm và chọn lọc từ vô vàn những video trên Youtube.

Đương nhiên, đây cũng chỉ là lựa chọn chủ quan từ trải nghiệm của mình.

Bài viết đó mình đã đề cập đến:

• Nguồn tài liệu miễn phí:
  1. Tư duy phản biện của Thinking School.
  2. Video chia sẻ từ chị Chi Nguyễn – Blogger The Present Writer – TS Giáo dục tại Mỹ.
  3. Video chia sẻ từ chị Nguyễn Phi Vân – Franchise Expert, Entrepreneur & Angel Investor.

• Khóa học có phí:
  1. Master mindset của Thinking School.

Lời kết

Bài viết này có dài quá không bạn nhỉ ?

Bạn thấy có chất lượng, có giúp bạn khai sáng ra được điều gì không?

Mình đã dành rất nhiều tâm huyết để tập hợp lại và chia sẻ cùng bạn, bên cạnh đó, cũng có kinh nghiệm cá nhân của mình nữa.

Hy vọng là sau khi đọc bài viết này, bạn đã hiểu thêm về Tư duy phản biện, cũng như tầm quan trọng của nó trong cuộc sống “bình thường mới”.

Điều mình mong muốn là…

Bạn được truyền cảm hứng và bắt đầu thực hành môn khoa học suy nghĩ này ngây từ bây giờ.

Nó không chỉ là một kỹ năng, mà nó thật sự là một phương pháp rèn luyện tư duy.

Bạn có thấy điều này không ?

Một khi bạn đã sỡ hữu được tư duy rành mạch, rõ ràng. Lúc đó, chất lượng cuộc sống của bạn sẽ được cải thiện, bạn sẽ có kỹ năng nhìn nhận vấn đề một cách rõ ràng hơn.

Và khả năng ăn nói của bạn cũng sẽ được phát triển theo.

À, Bonus thêm cho bạn phần này cũng rất hay.

Nhớ đọc hết nha.

Khi tư duy có cần câu trả lời chính xác

Nhắc lại nào, mục tiêu của Tư duy phản biện là gì ?

Như vậy, đối với mục tiêu này, về mặt cá nhân, chúng mình không cần thiết lúc nào cũng phải tìm ra được câu trả lời chính xác.

Vậy thì…

Khi nào chúng mình cần tìm đáp áp chính xác cho một câu hỏi cụ thể đây.

Theo Richard Paul và Linda Elder – Đồng tác giả cuốn sách Critical Thinking Concepts & Tools đã bán hơn 1.000.000 bản trên toàn cầu, họ đưa ra 3 loại câu hỏi mà mỗi chúng ta cần lưu ý.

Trước tiên, bạn xem qua biểu đồ này trước nhé. (bấm vào hình để phóng lớn)

1. Câu hỏi một hệ thống:

Hiểu đơn giản, đây là loại câu hỏi thuộc kiến thức phổ thông hay mang yếu tố lịch sử và đã được mọi người công nhận. Không thể tranh cãi hay có ý kiến trái chiều.

Mình lấy ví dụ:

• 1 + 1 bằng mấy ?
• Quốc ca nước Việt Nam tên gì ?
• Căn phòng này bao nhiêu m2 ?
• Điện thoại của bạn hiệu gì, đời nào ?

Bạn thấy không, những câu hỏi này thì bắt buộc phải có câu trả lời chính xác, cụ thể rồi.

Không thể khác hơn được.

2. Câu hỏi không hệ thống:

Loại câu hỏi này khó có câu trả lời chính xác và không thể đánh giá được đúng sai.

Bởi vì nó là loại câu hỏi mang tính chủ quan cá nhân.

Mình lấy ví dụ:

• Bạn thích chơi môn thể thao nào?
• Hắc Công Tử thích nhảy dây
• Bạch Công Tử thích đá cầu
• Thành Tơ Chu thích bắt bướm

Rõ ràng, chúng mình không thể đánh giá sở thích của ai là hay hơn ai, sở thích của ai là tốt hơn ai.

Không thể nói bắt bướm thì hay hơn đá cầu được, đúng không ?

3. Câu hỏi đa hệ thống:

Là những loại câu hỏi có sự xung đột về quan điểm và giá trị của các bên liên quan

Đây mới là loại câu hỏi cần đem ra phản biện, tranh luận.

Vậy đa hệ thống nghĩa là sao ?

Chúng mình cùng xem xét ví dụ này để dễ hiểu nha.

Ví dụ: Có nên mở sòng bạc Casino cho người Việt Nam không?

Trong câu trả lời này, chúng mình thấy có nhiều nhóm đối tượng ảnh hưởng đến vấn đề này:

• Nhà nước,
• Người dân,
• Nhà đầu tư,
• Người làm việc trong các Casino hiện nay,
• Khách du lịch,
• Lựa chọn địa phương được phép mở.

Vân vân… mây mây… và còn nhiều nữa.

Chúng mình đã thấy, mỗi mục được liệt kê ra là một hệ thống riêng (hay có thể hiểu là 1 đối tượng riêng).

Do vậy, chúng ta cần tranh luận với nhau để mở rộng thêm các góc nhìn khác nhau, và để thấu hiểu về nhau.

Và khi đã có thể thấu hiểu được các bạn liên quan thì chúng ta sẽ dễ dàng tôn trọng nhau hơn, dẫn đến quyết định được đưa ra cũng tốt hơn và phù hợp hơn với các bên liên quan.

Ok, cám ơn bạn đã đọc được đến đây. Nếu có thêm thời gian, mời bạn ghé thăm các bài post khác của mình trên blog này nhé.

Nếu bạn muốn chia sẻ những suy nghĩ, quan điểm, hiểu biết của riêng mình, hãy thoải mái để lại bình luận phía dưới, mình chắn chắn sẽ đọc và trả lời bạn.